Buitenplaats Bosbeek: beroofd tijdens WOII en belangrijke herbestemmingen na de bevrijding

Buitenplaats Bosbeek: beroofd tijdens WOII en belangrijke herbestemmingen na de bevrijding

Bosbeek is een zeventiende-eeuwse buitenplaats in Heemstede, Noord-Holland. In de jaren twintig verkocht aan het echtpaar Gutmann. Ze behoorden tot een rijke Duitse bankiersfamilie. Oorspronkelijk van joodse afkomst, maar bekeerd tot het protestantisme. Familie Gutmann bezat een enorme kunstcollectie. 

Buitenplaats Bosbeek. Fotograaf: Jane023.

Bedrogen en bestolen 

Het echtpaar Friedrich en Louise Gutmann hoopt tijdens WOII gespaard te blijven van vervolging. Hun grote, zeer waardevolle kunstverzameling zal als ruilmiddel voor hun veiligheid dienen. Maar ze worden misleid. De nazi’s roven hun kunst en arresteren het echtpaar. Friedrich wordt vermoord in Theresienstadt en Louise in Auschwitz.  

Verloren kunstcollectie 

Het huis wordt geheel gestript. Kleinzoon Simon Goodman probeert nu nog altijd de geroofde kunstcollectie van zijn grootouders terug te krijgen. Hij zet daarmee de zoektocht van zijn vader voort. Over zijn onderzoek heeft hij een interessant boek geschreven. 

Simon Goodman
Boek Simon Goodman

Herbestemming na WOII 

Na de bevrijding wordt Huize Bosbeek een opvangoord voor kinderen van NSB’ers. Hun ouders zitten geïnterneerd. Mevrouw Zomerdijk werkt hier vanaf 1945 tot 1948 als kinderleidster. In 2008 vertelt ze tijdens een interview over haar herinneringen hieraan:  

‘De schitterend gestuukte plafonds met engelen in de grote zaal zaten vol met kogelgaten […].’

Heropvoedingshuis 

Een paar jaar later krijgt het huis een nieuwe bestemming. Het wordt een instelling voor jeugdige politieke delinquenten die in Duitsland hadden gediend. Een gevangenis en heropvoedingshuis voor jonge mannen die tijdens WOII de kant van Duitsland hadden gekozen. Ook als ze hierin slechts meegingen met hun ouders. 

Zusters op het landgoed 

Sinds 1951 is de buitenplaats eigendom van de congregatie van de Zusters van de Voorzienigheid. De zusters wonen in een verzorgingstehuis op het landgoed. In het herenhuis woont niemand meer. Het huis doet nu dienst als bestuurs- en gemeenschapscentrum van de congregatie. 

Buitenplaats Bosbeek in 1961. Bron: www.heemstedetoenennu.nl, © Vincent Martin.

Lees het interview met kinderleidster Mevrouw Zomerdijk op: https://www.nationaalarchief.nl/beleven/verhalenarchief/mijn-herinneringen-aan-bosbeek