Kasteel Renswoude door de oorlogsjaren heen

Kasteel Renswoude door de oorlogsjaren heen

De Grebbelinie moet een hoofdverdedigingslinie worden indien de oorlog uitbreekt. Dat besluit het Nederlandse oppercommando begin 1940. De mobilisatie was eerder al van start gegaan. Vanaf augustus 1939 trokken duizenden soldaten naar de Gelderse Vallei. Midden in de Grebbelinie ligt kasteel Renswoude. Hier wordt een afdeling artillerie gelegerd. 

Kasteel Renswoude. Fotograaf: Ben Bender

Burgemeester Taets 

Kasteel Renswoude was sinds 1922 in bezit van de burgermeester van Renswoude, M.J.L. Taets van Amerongen. Hij evacueert naar Villa Overbosch. Een groot deel van de inboedel van Kasteel Renswoude wordt meegenomen ter bescherming. 

Grebbelinie en capitulatie  

10 mei 1940, de Duitse inval begint. Meer dan 50.000 militairen verdedigen de Grebbelinie. Delen van de Grebbelinie worden geïnundeerd. De munitie begint op te raken. De artilleriesteun valt weg. Op 14 mei geven de Nederlandse troepen zich over. Het bombardement op Rotterdam gaf de doorslag. 

Witte vlag bij een bunker op de Grebbeberg in 1940. Bron: Collectie Spaarnestad (SFA006000022). 
Grebbelinie met loopgraven bij het nabijgelegen Scherpenzeel. Fotograaf: H. Bot. 

Terugkeer evacués 

Renswoudenaren keren terug naar een geplunderd dorp. Villa Overbosch gaat met de inboedel van kasteel Renswoude in vlammen op. Slechts een deel wordt gered. Kasteel Renswoude zelf blijkt gespaard gebleven, maar wel geconfisqueerd. 

Noodhospitaal en herstellingsoord

 Het kasteel wordt ingericht als noodhospitaal. Zowel Duitse militairen als lokale bevolking zijn welkom. Burgemeester Taets woont met zijn gezin in het kasteel. Al snel moet hij onderduiken en wordt in functie vervangen door een NSB’er. De Slag om Arnhem zorgt voor veel vluchtelingen. Als gevolg wordt in oktober 1944 het kasteel gevorderd door de Duitsers. Het noodhospitaal wordt ontruimd. Het kasteel gaat dienen als herstellingsoord voor Duitse militairen.  

Kasteel Renswoude. Fotograaf: Kasteelbeer

Bevrijding  

In april 1945 worden Renswoude en omgeving bevrijd door Britse troepen met tanks. Kasteel Renswoude krijgt een nieuwe bestemming. Het dient als Brits hoofdkwartier en onderdak voor de Binnenlandse Strijdkrachten. NSB’ers zitten opgesloten in de kelder. Een van de gearresteerde is de nieuwe NSB-er burgemeester van Renswoude, J.P.A. de Monyé. Hij wordt wegens collaboratie veroordeeld. Opnieuw is Taets burgemeester. 

Lees het volledige verhaal op: https://digitaal.dagvanhetkasteel.nl/kasteel-renswoude-in-de-frontlinie/ 

Of lees en beluister een ooggetuige verhaal op: https://utrecht.75jaarvrijheid.nl/1939/2429638/mobilisatie-in-renswoude-overal-stonk-het-naar-paardenstront-tuigen-en-zweet