Kasteel Zuylestein: slachtoffer van bombardementen

Kasteel Zuylestein: slachtoffer van bombardementen

In 1945 werd Kasteel Zuylestein gebombardeerd. Van het huis bleef een rokende puinhoop over. Veel later is er een stuk verderop een nieuw huis gebouwd. Waarom werd het kasteel gebombardeerd? 

Kasteel Zuylestein op de vooravond van WOII. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Inlichtingsdiensten 

In de laatste oorlogsmaanden zijn er veel SS’ers op de Utrechtse Heuvelrug. Inlichtingsgroepen brengen hun aanwezigheid in kaart. Op 10 maart 1945 wordt het volgende telegram naar Engeland verstuurd: 

‘In Amerongen en Leersum samen nog 200-250 man SS. Hoofdzakelijk Nederlanders met wat Duitschers en een Duitsch kader en officieren aanwezig. Gelegerd in kasteel Zuylenstein tusschen Amerongen en Leersum en in diverse particuliere woonhuizen in beide plaatsen. […]’ 

Op 23 maart 1945 laat Groep Kees, een Nederlandse verzetsgroep, weten: 

‘A. In castle Zuylenstein E/425I8059 near Amerongen is located A/SS general with large staff. […]’ 

Bombardement 

Op aanraden van Groep Kees vliegen op 25 en 26 maart twaalf geallieerde jachtvliegtuigen naar Zuylestein. Het imposante kasteel wordt gebombardeerd. Het doel: zoveel mogelijk generaals uitschakelen. SS commandant, Martin Kohlroser, was het doelwit op Zuylestein. Het kasteel wordt verwoest, maar het doel niet behaald. Het uitschakelen van een groot deel van de SS divisiestaf is mislukt. Ze waren niet meer in Zuylestein. Er stijgen grote rookpluimen op. De mensen op straat zeggen tegen elkaar: 

‘Wat jammer dat het kasteel eraan gaat net nu er niemand in zit.’ 

Kasteel Zuylestein in 1946. Fotograaf: H. van der Wal. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Kasteelruïne Zuylestein in 1946. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. 

Wederopbouw 

Het kasteel was te ernstig beschadigd om opnieuw op te bouwen. Maar van de tuinen bleven nog veel historische elementen bewaard: de hagen, parterres, sterrenbossen, vijvers en waterlopen. De restanten van het kasteel worden in 1953 gesloopt. Een nieuw landhuis in neoclassicistische stijl word in 1981-1983 gebouwd. De ouders van de huidige eigenaresse Jemima de Brauwere laten het ten noorden van het vorige kasteel verwezenlijken. 

Kasteel Zuylestein in 2015. Fotograaf: HenkvD.