Verdwenen kastelen in Groningen

Verdwenen kastelen in Groningen

Groningen staat bekend om zijn uitgestrekte landschap. Maar velen weten niet dat in dit landschap ook kasteelplaatsen liggen. Dit jaar bezoek je tijdens de Archeotrail in Groningen drie verdwenen kastelen! Ga op pad met archeologen en laat je verrassen door deze indrukwekkende archeologische sites.   

Zichtbare sporen van de Waterburcht 

Wanneer je aan een kasteel denkt, denk je meestal aan een gracht en kasteeltorens. Toch zijn in ons landschap ook kastelen te vinden die ‘onzichtbaar’ zijn. Tijdens Archeotrail Groningen kom je langs een archeologische site ten zuiden van het dorp Eelde (noord Drenthe). Hier lag ooit de nu verdwenen Waterburcht. Net als andere middeleeuwse burchten werd de Waterburcht voorzien van een gracht. Ook stond dit bouwwerk op een heuvel, een strategische plek. Hoewel de muren niet meer zichtbaar zijn, zien we boven het maaiveld nog unieke structuren van wallen, grachten en kasteeleilanden! Archeologen hebben in 2000 deze structuren in het landschap beter zichtbaar gemaakt voor publiek.  

Een kasteel-in-aanbouw 

De eerste vermelding van een kasteel te Eelde dateert uit 1266. In een kloosterkroniek staat dat de zonen van Rodger van Eelde een kasteel voor hem wilden bouwen in Eelde. Zij hebben het kasteel nooit afgebouwd. In hetzelfde jaar werd het kasteel-in-aanbouw namelijk door een leger van de bisschop in Utrecht verwoest waarbij zij mogelijk ook omkwamen.  

Een wederopbouw? 

Vanaf 1392 verschijnt de naam van familie Ter Borch in bronnen, die vermoedelijk nazaten waren van Rodger van Eelde. Uit bronnen weten we dat ze op de plek van de Waterburcht een havezate bouwden (een grote boerderij met land); ‘havezate Ter Borch’.  Bij de havezate hoorden ook een schathuis en een weide- en akkerland.  

Het bisschoppelijke kasteel Blankeweer 

Tijdens Archeotrail Groningen fiets je ook langs de archeologische site van kasteel Blankeweer. Dit kasteel kent maar een korte geschiedenis. Bisschop Frederik van Blankenheim kreeg ruzie met Groningen omdat ze hem niet tot landsheer wilde benoemen. Kasteel Blankeweer was één van de vijf kastelen die de bisschop in de daaropvolgende Utrechts-Groningse oorlog (1400-1405) liet bouwen. De voornaamste functie van dit kasteel was om de handelswegen van en naar Groningen te blokkeren. Ook diende het als hoofdkwartier van de bisschoppelijke troepen. In 1405 kwam er vrede. Doordat Blankeweer de meest strategische plek had, moest de bisschop op verzoek het kasteel slopen.  

Fiets mee met Archeotrail Groningen! 

Benieuwd langs welke plekken Archeotrail Groningen nog meer gaat en welke verhalen de archeologen vertellen over deze verloren bouwwerken? Fiets mee met archeologen! Meer informatie vind je op www.dagvanhetkasteel.nl/archeotrail2020-groningen/.