Wist je dat achter de statige, eeuwenoude kasteelmuren échte hartstochten en schandalen schuilgingen? En nee, we hebben het niet over stoffige geschiedenislessen of droge jaartallen. We hebben het over de echte drama’s: geheime affaires, romantische relaties en verraad dat hele families op hun knieën bracht. Voorafgaand aan en ín het Pinksterweekeinde (22 t/m 25 mei) openen traditiegetrouw meer dan honderd erfgoedlocaties hun deuren tijdens Dag van het Kasteel. Dit jaar staat het thema ‘Liefde’ centraal en behandelen we spraakmakende liefdesverhalen. Het is middeleeuws entertainment zoals je nog nooit hebt gezien of gehoord.
Een beeldje dat volgens de legende een familie ten val bracht
Op een steenworp afstand van het centrum van Arnhem ligt Huis Zypendaal. Ooit het huis van de familie Brantsen, vijf generaties lang, tegenwoordig een 18e-eeuwse buitenplaats die voor het publiek geopend is. Maar achter die statige muren schuilt een familiegeschiedenis vol drama. En het middelpunt van dat drama? Geen geheime romance, geen adellijke ruzie, maar een klein terracottajongetje met een drinkkan in zijn hand: het ‘Mannetje van de Zyp’.
Het ‘Mannetje van de Zyp’, zoals het terracottajongetje al eeuwen liefkozend wordt genoemd, lijkt onschuldig, maar volgens de familielegende kon dit beeldje het lot van de Brantsens bepalen. Als het beeldje ooit het huis zou verlaten, zou de mannelijke lijn uitsterven – en jawel, dat gebeurde ook. Het kleine ventje bleek volgens de legende een vloek en bracht het geslacht Brantsen uiteindelijk ten val.
Volgens de overlevering nam dochter Alwina Brantsen het beeldje mee uit huis. Waarom ze dit deed, is tot op de dag van vandaag een mysterie. Was het een onschuldige verhuizing van het decoratieve object? Of hechtte ze waarde aan het verhaal en daagde ze het noodlot bewust uit? We zullen het helaas nooit te weten komen.
Wat wél zeker is, is dat kort daarna geen zonen meer werden geboren en de mannelijke lijn van de familie Brantsen uitstierf. Het verhaal werd binnen de familie generaties lang doorverteld en maakt nog altijd deel uit van de geschiedenis van Huis Zypendaal. Het ‘Mannetje van de Zyp’ pronkt tot op de dag van vandaag nog steeds op de schoorsteenmantel van de statige Herenkamer.
Afbeeldingen
Foto 1: Het ‘Mannetje van de Zyp’ door Rein de Jong
Foto 2: Huis Zypendaal door Huis Zypendaal
Foto 3: Het ‘Mannetje van de Zyp’ door Rein de Jong
Foto 4: Huis Zypendaal door Huis Zypendaal
