Het is 1597. Emilia van Nassau is 28 jaar en werkt als gastvrouw voor haar broer Maurits op het Binnenhof in Den Haag. Ze is intelligent, charmant en spreekt meerdere talen. Bij een receptie ontmoet ze Don Emanuel van Portugal. Hij is bijna even oud als zij. Ze voelt meteen een vonk.
Emanuel stelt zich voor als Prins van Portugal en zegt dat hij aanspraak maakt op de Portugese troon. Maar de waarheid is anders. Emanuel is een buitenechtelijk kind van de Portugese troonopvolger. Toch geloven Emilia en hij in hun liefde.
De familie is tegen
Emilia en Emanuel willen trouwen. Maurits is woedend hierover. Emilia is protestants en Emanuel katholiek. Ook heeft Emanuel weinig geld en is hij een bastaard zonder echte kans op de troon. Maurits verbiedt daarom het huwelijk. Maar Emilia geeft niet op. Ze heeft al genoeg verdriet meegemaakt in haar leven. Haar moeder Anna werd opgesloten en stierf in eenzaamheid. Haar vader Willem van Oranje werd vermoord toen zij 15 was. Haar zus Anna overleed kort na haar huwelijk. Nu heeft Emilia eindelijk iemand gevonden die van haar houdt en kiest ze voor haar geluk.
Een geheim huwelijk
Op 7 november 1597 trouwen Emilia en Emanuel in het geheim zowel voor de gereformeerde kerk als voor de katholieke kerk. Een katholieke priester sluit het huwelijk in Den Haag. Emilia schrijft een brief aan de Staten-Generaal over haar geheime huwelijk en hoe ze zover is gekomen. Ze schrijft dat hun liefde zo sterk is dat alleen de dood hen zou kunnen scheiden. Ze zou haar geluk zelfs niet willen ruilen voor het fortuin van de rijkste monarch ter wereld.
Het jonge paar is gelukkig. Maar niet voor lang. Maurits is razend en verbant het paar van het Binnenhof. Emilia krijgt huisarrest in de Prinsenhof in Delft. Emanuel moet vluchten naar Wezel in Duitsland. Emilia is wanhopig. Gescheiden van haar man begint ze uit protest een hongerstaking. Dan geeft Maurits toe. Een maand later mag ze naar Wezel en kan ze eindelijk weer bij Emanuel zijn.
Tien jaar in ballingschap
Het paar woont in Wezel. Ver weg van familie en van Nederland. Emilia en Emanuel krijgen tien kinderen. Het leven is niet makkelijk en ze hebben weinig geld. De breuk met Maurits duurt tien jaar. In 1608 probeert Emilia de ruzie bij te leggen. Ze vernoemt een van haar dochters naar haar broer: Mauritia. Het werkt. Maurits vergeeft haar.
Een eigen kasteel
In 1609 mogen Emilia en Emanuel naar Nederland terugkeren. Ze zoeken een huis voor hun grote gezin. In Wijchen vinden ze een vervallen burcht met landgoed. Ze kopen het en door verkoop van haar parel oorhangers kunnen ze de burcht verbouwen tot een geheel nieuw kasteel.
Dit kasteel heeft volop symbolen die verwijzen naar hun liefde. Op de muren komen muurankers met twee in elkaar verstrengelde letters E. Eén voor Emilia, één voor Emanuel. Een muuranker met een gesloten S verwijst naar hun verbondenheid en trouw. De latijnse spreuken boven de toegangspoort verwijzen naar bepalende momenten in hun leven. Vanaf 1615 wonen ze regelmatig in Wijchen. Eindelijk hebben Emilia en Emanuel een thuis in Nederland. Eindelijk kunnen ze samen zijn. Hun liefde heeft gezegevierd.
Het bittere einde
Maar het geluk duurt niet lang. In 1625 sterft Maurits, Emilia’s broer. Emilia verwacht een erfenis, maar ze krijgt bijna niets. Het gezin heeft weinig geld en Emanuel zoekt werk bij de Republiek. Maar niemand vertrouwt hem. Hij krijgt geen baan.
Dan komt er een aanbod uit Brussel. Aartshertogin Isabella biedt Emanuel veel geld. Maar Emanuel moet afzien van de Portugese troon en hij moet breken met de familie Van Oranje.
Het is 1626. Emanuel is 29 jaar getrouwd met Emilia, maar hij neemt het aanbod aan. Misschien wil hij wraak op zijn schoonfamilie. Misschien heeft hij het geld te hard nodig. Hij vertrekt naar Brussel om voor Spanje te werken.
Emilia kiest voor haar eer
Voor Emilia gaat dit te ver. Emanuel kiest voor de vijand, voor Spanje. Het land dat haar vader Willem van Oranje heeft laten vermoorden. Ze weigert hem te volgen en neemt haar dochters mee naar Genève in Zwitserland. Haar twee zonen gaan naar hun vader in Brussel. Het gezin valt uiteen.
Alleen in Genève
In 1627 koopt Emilia een landgoed bij Genève. Emilia woont er in rust, maar ze is alleen. Zonder haar man, zonder al haar kinderen. Op 16 maart 1629 sterft Emilia. Ze is bijna 60 jaar oud. Ze wordt begraven in de kathedraal Saint-Pierre in Genève vlakbij het graf van Calvijn, haar grote inspirator.
Een liefde met een hoge prijs
Emilia en Emanuel hielden van elkaar. Ze trotseerden Emilia’s familie en overleefden een ballingschap van tien jaar. Ze bouwden samen een kasteel, kregen tien kinderen, maar hun liefde kon de druk van buiten niet weerstaan. Geld, politiek en familie dreven hen uit elkaar. Emilia stierf ver van haar man. Ver van haar geboorteland. Toch blijft hun liefdesverhaal bijzonder. Emilia koos voor haar hart en haar geluk. Zelfs toen iedereen ertegen was
Afbeeldingen:
Aangeleverd door Kasteel Wijchen
Over de VriendenLoterij Kasteelprijs
Dankzij een genereuze bijdrage van de VriendenLoterij reikt Stichting Dag van het Kasteel ook aankomend jaar weer de VriendenLoterij Kasteelprijs uit. De prijs sluit aan bij het thema van het jaarlijkse festival Dag van het Kasteel, dat tijdens het Pinksterweekend plaatsvindt. Het thema van 2026 is ‘Liefde’, waarbij de focus ligt op intermenselijke relaties op erfgoedlocaties. De VriendenLoterij Kasteelprijs draagt dit jaar daarom het thema ‘Het mooiste liefdesverhaal’. Meer informatie over de prijs is te vinden via onze kanalen.
In 2025 ging de prijs naar Landgoed de Wiersse met het thema ‘De meest bijzondere tuin van Nederland’. En in 2024 won Landhuis Oud-Amelisweerd in Bunnik (UT) met het thema ‘Het Beste Kasteelrecept van Nederland’.
De VriendenLoterij Kasteelprijs wordt mogelijk gemaakt dankzij de deelnemers van de VriendenLoterij.
Thema Dag van het Kasteel 2026: Liefde
‘Liefde!’ is dit jaar het thema van Dag van het Kasteel. Voorafgaand aan en ín het Pinksterweekeinde (22 t/m 25 mei 2026) openen traditiegetrouw meer dan honderd erfgoedlocaties hun deuren. Meer informatie over het thema: Thema 2026 – Dag van het Kasteel
