fbpx

Kralingse buitenplaatsen – omringd door water

Kralingse buitenplaatsen | Zuid-Holland

07 april 2021 | Judith Kuipéri


Stadion Woudestein, de Honingerdijk, de sjieke Slotlaan: iedere Rotterdammer kent ze. Maar waar komen die namen eigenlijk vandaan? Op deze waterwandeling ontdekt u de plekken en de geschiedenis die verborgen ligt achter deze straatnamen. Loop met ons mee langs de duurste villa’s van Rotterdam. Ruik het water en zie de geschiedenis van deze plek in de spiegeling van het water. 

Ooit stond in Kralingen het machtige kasteel Honingen. Het vormde het hart van de ambachtsheerlijkheid Kralingen. Het kasteel stond op een stuk hoger gelegen grond in een moerasachtig gebied. Na een grote overstroming in de 11e eeuw bleef hier een partij water achter. Door Kasteel Honingen hier te bouwen, vormde dit water een natuurlijke slotgracht. De huidige Kralingse vijvers zijn nog de restanten van deze slotgracht. De Slotlaan was de oude oprijlaan van het kasteel. Van het kasteel zelf is helaas tegenwoordig niets meer zichtbaar.

De naam Honingen komt van ‘hoge ingen’: wat ‘hoge gronden’ betekent. In het kasteel woonde de heer van Kralingen die het gebied bestuurde. De eerste ambachtsheer was, voor zover bekend, Hugo van Cralingen die in 1233 de heerlijkheid verwierf.

In de loop der eeuwen raakte het kasteel bij oorlogshandelingen een aantal malen beschadigd en steeds weer hersteld. Maar in 1574, tijdens de Tachtigjarige Oorlog, raakte het slot zo beschadigd dat er niets meer dan een ruïne van overbleef. In 1668 verkocht de laatste particuliere bezitter de ruïne en de rechten verbonden aan de ambachtsheerlijkheid aan de stad Rotterdam.

De gemeente liet in 1672 de ruïne van Kasteel Honingen slopen om te voorkomen dat de Franse legers er zich in zouden verschansen. Wat achterbleef voor de nieuwe eigenaar was het park met de vijvers en de rechten verbonden aan de heerlijkheid. De stad besloot de grond te verpachten in termijnen van 10 jaar aan bestuurders en rijke zakenfamilies die er een buitenplaats wilden bouwen.

Maar in 1848 vervielen de rechten van de ambachtsheerlijkheid. De gemeente verkocht het verkavelde het gebied in 1872. Zo ontstond een villawijk met 90 kavels. Veel van de huidige villa’s in dit deel van Kralingen, zijn in die periode gebouwd.

Aan de rand van dit gebied lag ook de buitenplaats Nut en Vreugd die later Woudensteyn werd genoemd. De bewoners hadden op hun landgoed een boerderij met koeienstallen, een blekerij en een bierbrouwerij. In 1896 verkochten zij het landgoed aan de gemeente die er een ziekenhuis wilde bouwen. Dat plan kwam nooit van de grond. Omdat het hoofdhuis ernstig verzakt was, is het gesloopt in 1929. Op het terrein van Woudestein werd het stadion van Excelsior gebouwd en op een ander deel, gebouwen van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Wilt u meer weten en zelf de oude buitenplaatsen van Kralingen zien? Download de waterwandeling of lees het boek dat Robert Ligthelm onlangs schreef: Robert J. Ligthelm, De Kralingse Buitenplaatsen van de 16e tot de 21e eeuw: een vergeten Arcadië, Picture Publishers, Woudrichem 2020. ISBN 978 94 92576 33 0