Een ramp is van alle tijden

Komende editie van Dag van het Kasteel staat in het teken van rampen die kastelen en buitenplaatsen hebben doorstaan. Hiermee sluit Dag van het Kasteel aan bij de herdenking van het Rampjaar 1672, komend jaar 350 jaar geleden.

Ook kijken we naar de actualiteit. Het rampjaar 2020 is net voorbij en ook in 2021 maakten we rampzalige tijden mee door corona en door de overstromingen die vooral Limburg troffen. Zijn er parallellen met het Rampjaar 1672? Het ene Rampjaar is het andere niet, of toch wel?

Maar ook andere rampen komen aan bod. In de loop der eeuwen hebben kastelen en buitenplaatsen flink wat rampen doorstaan, waarover vele verhalen te vertellen zijn.

Kastelen en buitenplaatsen hebben in hun lange geschiedenis te maken gehad met oorlogsgeweld en natuurgeweld, met rampzalige eigenaren die hun goed vergokten of verwaarloosden, met economische tegenspoed of met herbestemming die met flinke ingrepen aan het gebouw gepaard ging.

Dit zijn heftige gebeurtenissen die hun weerslag hadden op deze monumenten. Het is niet alleen maar kommer en kwel. Ondanks eeuwen van blootstelling aan van alles en nog wat zijn kastelen en buitenplaatsen er nog in groten getale. Na een oorlog werden kastelen heropgebouwd, vaak gemoderniseerd naar de mode van die tijd.

Ook kasteelruïnes hebben nu een belangrijke plek als erfgoed. Die geven weer andere verhalen prijs. Herbestemming zorgde voor aanpassing aan gebouwen, maar door hun nieuwe functie bleven deze kastelen en buitenplaatsen wel bestaan. Het opdelen van een landgoed reet het uiteen, maar nieuwe eigenaren maakten er soms ook weer iets bijzonders van.

En dat kastelen en buitenplaatsen bijzondere plekken zijn, dat hebben we geweten de afgelopen twee jaar. Door de ruimte, de rust en de natuur waren het de ideale plekken voor uitjes en wandelingen door het groen.

Zo is een ramp een ramp, maar deze voorbeelden leren ons ook dat er na de ramp zeker hoop gloort. Als we dat onthouden, en als we ons bewust blijven dat we kastelen en buitenplaatsen onze omgeving verrijken, kunnen we elke keer na een ramp de schouders eronder zetten en tot mooie oplossingen komen zodat we ook in de toekomst kunnen blijven genieten van kastelen en buitenplaatsen.

Meer over het thema

LEES MEER

 

 

 

1672: Rampjaar in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden

LEES MEER

 

 

 

De rol van kastelen in de oorlogsvoering 1672

Artikel van Ben Olde Meierink

LEES MEER

 

 

 

Twee voorbeelden: Ruwiel en Amerongen

1672: rampzalig voor kastelen

Het Rampjaar en ook het jaar erna waren rampzalig voor kastelen. Veel kastelen in de Republiek werden door de Franse, Munsterse en Keulse troepen verwoest of zwaar beschadigd. Vooral in Utrecht en Gelderland werden veel kastelen verwoest door oorlogsgeweld (zoals kasteel Ruwiel, kasteel Nijenrode en kasteel Gunterstein). Ook verwoesting van kastelen als vergelding voor het niet betalen van oorlogsschatting, het afkopen van (verder) geweld en/of plunderingen, kwam voor (zoals kasteel Trompenburg en kasteel Amerongen). Daarnaast waren er de kastelen die een centrale rol speelden in de oorlogsvoering. Kastelen als Loevestein en Muiderslot waren om deze reden versterkt en ingezet.

Programma

Deelnemende locaties

Hotel Gaia / Landgoed Nieuw Rande
Diepenveen, Overijssel
Kasteel Doorwerth
Doorwerth, Gelderland
Slot Schaesberg
Landgraaf, Limburg
Buitenplaats Ockenburgh
Den Haag, Zuid-Holland
Ruïne van Brederode
Santpoort-Zuid, Noord-Holland
Landgoed Bouvigne Breda
Breda, Noord-Brabant
Kasteel Loenersloot
Loenersloot, Utrecht
Kasteel & park Rosendael
Rozendaal, Gelderland
Kasteel Oud-Poelgeest
Oegstgeest, Zuid-Holland
Huis Vilsteren
Vilsteren, Overijssel
Kasteeldomein Deurne
Deurne, Noord-Brabant

Partners die Dag van het Kasteel 2022 mede mogelijk maken