In 1624 wordt de jonge predikant Arnoldus Geesteranus veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Zijn misdaad: vasthouden aan zijn remonstrantse geloofsovertuiging in een tijd waarin andersdenken verboden is. Slot Loevestein is dan een staatsgevangenis, streng bewaakt en omgeven door water en muren die ontsnappen onmogelijk laten lijken.
Arnoldus is geboren in Gorinchem als zoon van een contra-remonstrantse predikant. Na zijn studie in Leiden wordt hij zelf predikant in Schelluinen. Lange tijd houdt hij zijn remonstrantse ideeën verborgen, zelfs voor zijn vader. In deze tijd ontmoet hij Suzanna van Oostdijk en ze worden verliefd. Suzanna is een welgestelde jonge vrouw uit Brielle, ze krijgt veel huwelijksaanzoeken maar kiest ervoor zich met Arnoldus te verloven. Maar wanneer hij in 1619 weigert de besluiten van de Synode van Dordrecht te onderschrijven, wordt hij ontslagen en verbannen. Hij besluit Suzanna haar trouwbelofte terug te geven, volgens hem verdient ze beter dan een veroordeelde man, een misdadiger die op de vlucht is. Hoewel hij volgens de wet het land moet verlaten blijft hij in het geheim door Nederland trekken en preken voor geloofsvrijheid. Hij reist van onderduikadres naar onderduikadres en blijft preken, tot hij in Amsterdam wordt verraden en gearresteerd.
Hij wordt veroordeeld tot levenslange gevangenis op Loevestein. De omstandigheden zijn zwaar: kou, eenzaamheid en onzekerheid over de toekomst. In zijn cel denkt hij vaak aan Susanna van Oostdijk.
Susanna blijft achter. Ze krijgt huwelijksaanzoeken, maar wijst ze af. Officieel omdat zij haar zieke moeder verzorgt, maar in werkelijkheid omdat haar hart bij Arnoldus blijft. Hun liefde dooft niet, zelfs niet door jaren van scheiding.
Wanneer na het overlijden van prins Maurits het regime op Loevestein versoepelt, mag Arnoldus bezoek ontvangen. Hij nodigt Susanna uit. Acht jaar na hun afscheid staan ze weer tegenover elkaar, in een torenkamer op Loevestein. Susanna is nog altijd ongehuwd. Arnoldus vraagt haar opnieuw ten huwelijk. Ondanks dat Arnoldus zijn hele leven in een cel op Loevestein moet doorbrengen, en dat een huwelijk zou beteken dat ook Suzanna zich zou moeten laten opsluiten, wist Suzanna al die tijd al dat ze zijn vraag met ja zou beantwoorden.
Op 22 december 1627 trouwen zij op Slot Loevestein. Het huwelijk wordt ingezegend door Arnoldus’ vader, een man die theologisch lijnrecht tegenover zijn zoon staat, maar de liefde tussen deze twee mensen belangrijker vindt dan het kerkelijk conflict. Het is een uitzonderlijk moment van menselijkheid op een plek die vooral bekendstaat om macht en straf.
Het paar wordt verplaatst naar de cel in de keukenruimte onder zijn kamer: de huidige Keucken. Daar wordt precies negen maanden later hun eerste kind geboren. Het meisje overlijdt nog dezelfde dag. Later volgen er nog meer kinderen. Terwijl Arnoldus gevangen blijft, vormt zich binnen de muren van het kasteel een gezin. Susanna krijgt de bijnaam ‘de Loevesteinse bruid’, een vrouw die er bewust voor kiest haar leven te delen met een gevangene, uit liefde en overtuiging.
In de nacht van 19 op 20 juli 1631 ontsnapt Arnoldus samen met zes andere predikanten van Slot Loevestein. Niet alleen Hugo de Groot wist hier te ontkomen! Wanneer Arnoldus veilig is, dient Susanna een verzoek tot vrijlating in. Dat wordt direct ingewilligd, omdat zij er geen straf uitzit. Kort daarna verlaat ook zij het slot.
Het gezin vestigt zich uiteindelijk in Den Haag, waar Arnoldus opnieuw predikant wordt. Hun zoon Justus zal zich later ‘Justus van Loevestein’ noemen, als blijvende herinnering aan de plek waar zijn ouders trouwden, leefden en volhielden. Slot Loevestein was voor Arnoldus en Susanna een gevangenis, een woning, een trouwzaal en een beginpunt van vrijheid. Hun liefdesverhaal laat zien dat zelfs achter slot en grendel ruimte kan bestaan voor liefde, moed, trouw en hoop.
Afbeeldingen:
Aangeleverd door Slot Loevestein
Over de VriendenLoterij Kasteelprijs
Dankzij een genereuze bijdrage van de VriendenLoterij reikt Stichting Dag van het Kasteel ook aankomend jaar weer de VriendenLoterij Kasteelprijs uit. De prijs sluit aan bij het thema van het jaarlijkse festival Dag van het Kasteel, dat tijdens het Pinksterweekend plaatsvindt. Het thema van 2026 is ‘Liefde’, waarbij de focus ligt op intermenselijke relaties op erfgoedlocaties. De VriendenLoterij Kasteelprijs draagt dit jaar daarom het thema ‘Het mooiste liefdesverhaal’. Meer informatie over de prijs is te vinden via onze kanalen.
In 2025 ging de prijs naar Landgoed de Wiersse met het thema ‘De meest bijzondere tuin van Nederland’. En in 2024 won Landhuis Oud-Amelisweerd in Bunnik (UT) met het thema ‘Het Beste Kasteelrecept van Nederland’.
De VriendenLoterij Kasteelprijs wordt mogelijk gemaakt dankzij de deelnemers van de VriendenLoterij.
Thema Dag van het Kasteel 2026: Liefde
‘Liefde!’ is dit jaar het thema van Dag van het Kasteel. Voorafgaand aan en ín het Pinksterweekeinde (22 t/m 25 mei 2026) openen traditiegetrouw meer dan honderd erfgoedlocaties hun deuren. Meer informatie over het thema: Thema 2026 – Dag van het Kasteel
